Literatür Taraması Nasıl Yapılır?

Soru: Literatür taraması nasıl yapılır?

Cevap: 

Bunun “herkesin kendince geliştirdiği” bir yöntemi var bence. 🙂 Ama ben genellikle Wikipedia’dan başlıyorum, en derli toplu halde orada bulunduğu için. Temel bilgileri aldıktan sonra, hemen alttaki referanslarından makalelere geçiyorum. Genellikle bu makaleler, Wikipedia’nın kendisi kadar derli toplu olmuyor. Bu nedenle Google Scholar, SpringerLink ve WebofScience’a gidip (genelde Google Scholar yeterli oluyor ama), aramak istediğim konuya ait anahtar sözcükler + “review” sözcüklerini yazıyorum. Bu, genellikle review makalelerini veriyor ki bunlar, konunun en uzmanı olan kişiler tarafından, o konu hakkındaki birçok araştırmayı bir arada toplayıp “olayı anlatan” makalelerdir. Onlardan en azından 2-3 tane bulabilirsen (yıllara dağılmış halde olur zaten genelde) çok faydalı oluyor. Sonrasında, o makaleler içerisindeki referanslardan dikkatini çeken ve araştırma konunla daha ilgili olduğunu düşündülerine geçmek gerekiyor. Sonra da o makalelerin atıfta bulunduğu diğer makalelere sıçramak gerekiyor (bu süreçte Google Scholar güçlü bir araç).

Böylece dallanan bir süreç literatür taraması. Çok basit bir temelden başlayıp, literature review (state of the art olarak da biliniyor bazen mühendislikte) makalelerine geçip, referanslar üzerinden adım adım tarama sahasını genişletmek. Bu süreçte ben kritik makaleleri bilgisayarda tutmak yerine basmayı ve üzerlerine notlar almayı da tercih ediyorum, böylece makaleler içerisinde kaybolmamış oluyorum (ki literature review’ın en büyük sorunudur bence bu). 🙂

Kolay gelsin.

 

Devam Sorusu: Literatür taramasının belirli bir yöntemi yoksa nasıl bilimsel sayılıyor? Wikipedia ve Google scholar ile olacak kadar kolaysa neden herkes akademisyen değil? Bir de merak ettiğim, hangi noktadan sonra ‘taramamı bitirdim’ diyebiliyorsun?

Cevap:

Literatür taraması kendi başına “bilimsel” bir şey değil. Bilimsel bir şeyi öğrenme biçimi. Aynı şeyden mi bahsediyoruz bilmiyorum ama literatür taraması sonucunda bilim konmuyor ortaya. Var olan bilim birey tarafından öğreniliyor.

İkinci soru kolay: Herkes akademisyen değil, çünkü çok az kişi bilime ve gerçeklere kafa yoruyor. 🙂 Geri kalan çoğu “öylesine bilgi” olarak görüyor. Akademisyenlerse asıl tutkuları olarak bunu belirliyorlar. Bir de, bu işin temellerinin öğrenilmesi için eğitime gerek vardır. Literatür taramasıyla kimse bilim insanı olamaz. Çünkü literatürde çok spesifik konular yer alır. Örneğin hiçbir makale evrimin nasıl işlediğini anlatmaz, zaten o sahadaki herkes bilir onun nasıl olduğunu (ya da çok daha temel ders kitapları ve makalelere bakmak gerekir). Bu nedenle, literatürü inşa eden, “Akademi” denen bir kurum vardır (buna günümüzde Üniversite deniyor). Bu Akademi, öğrencileri belli bir bilim sahasında temel bilgilerle donatır. Onun üzerine ileride akademisyen olacak birey, bir şeyler inşa eder. Sadece kitapların resimlerine bakmakla olacak bir şey değil maalesef. Bundan ötürü de herkes akademisyen değil.

Hemen hemen hiçbir noktadan sonra taramamı bitirdim diyemezsin. Tabii alanın genişliğine bağlı, bazı konular dar kapsamlıdır, bazıları çok geniştir. Ama çoğu zaman “her şeyi öğrenmek” değildir amaç, ömür yetmez buna. Ancak o alanın belirli bir noktasında bugüne kadar yapılanlar öğrenilebilir. Sonrasında eksikler ve yapılmayanlar tespit edilir, bunların nasıl doldurulabileceğine kafa yorulur, bu çözümler daha önce yapılmış mı diye tekrar bir tarama yapılır, yoksa araştırma yapılır, makale yazılır ve boşluk doldurulur. Bilim de böyle işler. Senden sonra gelen, senin ve senden öncekilerin o alandaki yaptıklarını öğrenip, diğer dallardan gelen yeni bilgileri ve kendi zekasını kullanarak onu geliştirmeye çalışır. Böyle böyle bilim ilerler.

Advertisements

2 thoughts on “Literatür Taraması Nasıl Yapılır?

  1. Literature review ‘in yazilimi normL essay gibi mi cunku essay yazilirkende referans veriliyor ? Nasil yani introduction body ve conclusion den ibaretmi? Essay , report dan ne gibi ayri özellikleri var?

    1. Tabii, pratik olarak aynısı. Yine normal şekilde referans vereceksiniz; hatta normal bir makaleye göre 5-10 kat daha fazla referans olacak; çünkü belli bir sahada yapılmış araştırmaların tamamını veya tamamına yakınını derleyeceksiniz. Bol bol referans gerekecek. Introdcution, body, conclusion üçlemesi kısmen geçerli; ancak size kalmış nasıl düzenleyeceğiniz. Genelde bu dizgeyi takip ediyorlar ama, evet. Çok fazla bir farkı yok diğer makalelerden. En güzeli, bir veya birkaç review makalesi açıp, onun nasıl yapıldığına bakmak. 🙂

      Sevgiler.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s