Benlik ve Bilinç Nedir?

Soru: ” Benlik imgesi ” nedir ? ” Ben” olmak , personality tam olarak nedir ? Cevaplayacağınızı umuyorum.

Cevap:

Bu çok çok zor bir soru ama benim fikrimi ve sinirbilimin bulgularından çıkardıklarımı soruyorsan, benliğin bir çeşit algı olduğu kanısındayım. Sinirsel iletişimdeki zaman gecikmesinden ötürü diğer algıları bir araya getiren ve tek bir çatı altında toplayan bir algı.

Ki bu mantıklı da, çünkü beynimizdeki sinir yolaklarını inceleyecek olursak, bilinci oluşturduğu düşünülen merkezlerine (ilişkilendirme alanları denen bölgelere) sinyaller en geç ulaşıyorlar. Yani beyinde meydana gelen işlemlerden benlik dediğimiz şeyin (bilincin) en son haberi oluyor. Bu da, bir nevi algı kaymasına neden oluyor. “Beyinde süregelen süreçleri biliyorum.” gibi… Çünkü o süreçler meydana gelip, uyaranlara çeşitli tepkiler üretildikten *sonra* bu bilinçle ilişkilendirilen bölgelere veriler ulaşıyor.

Beyin evriminde zeka ve bilincin kademeli olarak ortaya çıkar süreçler olduğu düşünülüyor. Yani sinir sistemi karmaşıklaştıkça zeka da artıyor. Zeka arttıkça, işlem gücü ve kapasitesi artıyor. Bu kapasite arttıkça, beyin daha fazla veriyi bir arada işleyebilmeye başlıyor. Bu durum, daha üst algı düzeylerini mümkün kılıyor (bunlara “yüksek fonksiyonlu bilişsel yetenekler” deniyor). Bu süreçte bilinç de bir yan ürün olabilir. Sistemin karmaşıklaşmasından doğan iletim gecikmeleri ve değerlendirme bölgeleri arası hiyerarşinin bir sonucu olabilir.

Yani beyni olan her canlı, duyu organlarından gelen sinyalleri işleyip cevaplar üretiyor. Bu işlem mekanizması karmaşıklaştıkça, bu uyarı-cevap mekanizması vücut ya da beyin içerisinde dağılmış halde olmuyor ve daha organize hale geliyor. Biliş (bilinç, benlik) de bana kalırsa bunun bir sonucu. Ki evrim tarihi de bunu doğruluyor gibi… En ilkel sinir sistemleri vücut içine dağılmış ağlar halinde ama günümüze yaklaştıkça daha organize ve hiyerarşik bir hal alıyor. Buna parala olarak da daha yüksek zeka formları ve yüksek fonksiyonlu bilişsel yeteneklerin (Problem çözme, geleceğe ve geçmişe yönelik fikir yürütme, karmaşık tercihlerde bulunma, hayalgücü, mantıklama, konuşma benzeri iletişim vs.) ortaya çıktığını görüyoruz.

Advertisements

One thought on “Benlik ve Bilinç Nedir?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s