Paradoks: Tanrı Kaldıramayacağı Taş Yaratabilir Mi?

Soru: Okuduğum kitapta Einstein’ın Tanrı çözemeyeceği bir şifre yaratamaz paradoksunu söyleyip tanrının yokluğunu anlattığı bir kısım vardı. Bu bir paradoks ve paradoks zaten var olamaz. Einstein da bunu bilir. Tarihin en büyük dahisinin böyle basit bir paradoksu önemsediğinden emin değilim ben. Ne dersin?

 

Cevap:

Paradokslar var olabilir mi, olamaz mı ayrı bir tartışma konusu bence. Hele ki sonsuz bir yaratıcı güçten ve yapabileceklerinin sınırından söz ederken… Ancak genellikle felsefi tartışmalarda bu tür “kaldıramayacağı/yapamayacağı/edemeyeceği bıdıyı yaratma” konusunu şöyle çözüyorlar:

“Tanrı, yapamayacağı bir şeyi hem yaratabilir, hem de onu yaratma sonrasında yapabilir.”

QED.

Bence tamamen saçmalık ama teologlar ikna olmuş gibi gözüküyorlar bu cevapla. Neden saçmalık? Çünkü üretici değil. Bir şeye cevap vermeden, cevap uyduruyor. Sonu yok ki bunun! Birisi hem her şeyin nedenini basamak basamak sorup “nedenlerin nedeni” olarak Tanrı’ya varıp, hem de sonrasında onunla ilgili aynı sorulara geldiğinde bu şekilde kaçamak cevaplarla tatmin olmamalı.

Tanrı bana göre merakın üzerine tıkanan bir tıpa görevi görüyor. Geçici bir çözüm. Gerçek cevap bulunana kadar verilmiş bir “dummy” cevap. Einstein da bence bunun farkındaydı. Zaten panteist/Spinozacı bir inanca sahipti. Evren ona o kadar azametli geliyordu ki, bundan duygusal olarak etkileniyordu (ki etkilenmekte haklı). Tanrı’nın “istekleri, yaratma gücü, vs. olan bir baba” figürü olduğunu düşündüğünü hiç sanmıyorum. Evren Tanrı, Tanrı Evren ona göre bence. Dolayısıyla ben de tıpkı yukarıdaki gibi bir diğer kaçamak cevap üretilebileceği kanısındayım:

“Tanrı, bu şekilde belirsizliklerle dolu akıl oyunları oynayacak bir yapı değildir. Dolayısıyla çözemeyeceği bir paradoks yaratabilir mi sorusu başından anlamsızdır.”

Bence teologların tatmin oldukları cevaptan daha az tatminkar değil bu cevap da…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s